Ahi Şerefeddin Arslanhane Camii UNESCO Dünya Mirası
Türkiye'nin Varlıkları - Dünya Miras Listesi UNESCO
Ahi Şerefeddin Arslanhane Camii UNESCO dünya mirası listesinin Kültürel kategorisinde yer alır. 1687 Liste sıra no ile kayıt altına alan miras, 2023 yılından beridir dünyanın sayılı yerleri arasına girmeye hak kazandı. İç Anadolu Bölgesi Ankara şehrinde yer alan bu özel varlık, her sene yüzbinlerce ziyaretçiyi karşılıyor. Sizlerinde listenize almanızı, UNESCO miraslarını yakından görmenizi tavsiye ederiz.
Ahi Şerefeddin Arslanhane Camii UNESCO Dünya Mirası
Ahi Şerefeddin Arslanhane Camii, özellikle Anadolu Selçuklu ahşap direkli cami geleneğinin özgün örneklerinden biridir. Bu nedenle UNESCO listesinde mimari karakteri ve tarihsel önemiyle dikkat çekmektedir. Cami, genellikle ahşap sütunları ve duvar örgüsüyle etkileyici bir bütünlük sunar. Bu sayede Arslanhane Camii, Selçuklu dönemi zanaatkârlığının ustalığını güçlü biçimde temsil eder.
| Listeye Alınma Tarihi: | 2023 |
| Liste Sıra No: | 1687 (Wooden Hypostyle Mosques of Medieval Anatolia) |
| Bağlı Bulunduğu İl / İlçe: | Ankara / Altındağ |
| Bulunduğu Bölge: | İç Anadolu Bölgesi |
| Kategorisi: | Kültürel |
| Listeye Alınma Kriterleri: | (ii), (iv) |
Ahi Şerefeddin Arslanhane Camii Tarihçesi – Kısaca
Arslanhane Camii, ilk olarak 13. yüzyılın sonlarında Ahi Şerefeddin tarafından yaptırılmıştır. Yapı, özellikle kerpiç duvarları ve çok sayıdaki ahşap direğiyle Selçuklu mimarisinin karakteristik özelliklerini taşır. Bu nedenle cami, Anadolu’daki en eski ahşap destekli ibadet yapıları arasında önemli bir yere sahiptir. Genellikle iç mekândaki ahşap tavan düzeni ve süsleme unsurları, dönemin estetik anlayışını yansıtmaktadır. Cami içinde bulunan aslan heykeli, bu sayede yapıya “Arslanhane” adının verilmesine neden olmuştur. Son olarak minberindeki kündekâri işçiliği, Selçuklu ustalarının yüksek teknik yeteneğini ortaya koymaktadır. Böylece Arslanhane Camii, çok yönlü tarihsel ve kültürel birikimiyle günümüze ulaşmıştır.
Ahi Şerefeddin Arslanhane Camii’nın UNESCO Mirası Olarak Önemi
Arslanhane Camii, özellikle geleneksel ahşap direkli Selçuklu cami mimarisinin korunmuş nadir örneklerinden biri olması nedeniyle UNESCO açısından büyük önem taşır. Bu sayede yapı, Anadolu’daki dini mimarinin teknik evrimini belgeleyen önemli bir kaynak niteliği sunar. Genellikle kerpiç duvarlarla ahşap destek sisteminin birleşimi, özgün bir yapısal bütünlük oluşturmaktadır. Camideki minber süslemeleri, Selçuklu sanatının incelikli geometrik ve bitkisel motiflerini güçlü biçimde yansıtır. Bu nedenle Arslanhane Camii, hem mimari hem de zanaatkârlık geleneği açısından evrensel değer taşıyan bir anıttır. Son olarak özgün malzeme kullanımının korunmuş olması, UNESCO kriterlerinin karşılanmasında önemli bir rol oynamaktadır.
- Neden listeye alındı?
Ahi Şerefeddin Arslanhane Camii, ilk olarak ahşap direkli Selçuklu camileri içinde özgün duvar tekniği ve iyi korunmuş iç mekân düzeniyle dikkat çektiği için UNESCO Dünya Mirası listesine alınmıştır. Özellikle kerpiç duvar–ahşap direk birlikteliği, yapının mimari sıradışılığını belirginleştirmektedir. Bu nedenle cami, Selçuklu döneminin yapısal çözümlerini ayrıntılı biçimde belgeleyen önemli bir örnektir. Genellikle minberdeki kündekâri işçiliği ve oyma motifler, yapının estetik değerini daha da güçlendirir. Ahşap iç düzenin yüzyıllarca korunabilmesi, son olarak caminin teknik başarısını açıkça göstermektedir. Böylece Arslanhane Camii, dünya mirası niteliği taşıyan özgün bir Selçuklu yapısı olarak kabul edilmiştir.
- Evrensel Değer Kriterleri
Kriter (ii): Farklı kültürel geleneklerin etkileşim göstermesi.
Yapı, Selçuklu mimari geleneği ile Anadolu’nun yerel yapı tekniklerini bu nedenle birleştirir.
Kriter (iv): Önemli bir mimari dönemi temsil eden seçkin bir örnek olması.
Ahşap direkli plan düzeni, son olarak Selçuklu dini mimarisinin gelişimini açıkça göstermektedir.