Sivrihisar Ulu Camii UNESCO Dünya Mirası
Türkiye'nin Varlıkları - Dünya Miras Listesi UNESCO
Sivrihisar Ulu Camii UNESCO dünya mirası listesinin Kültürel kategorisinde yer alır. 1687 Liste sıra no ile kayıt altına alan miras, 2023 yılından beridir dünyanın sayılı yerleri arasına girmeye hak kazandı. İç Anadolu Bölgesi Eskişehir şehrinde yer alan bu özel varlık, her sene yüzbinlerce ziyaretçiyi karşılıyor. Sizlerinde listenize almanızı, UNESCO miraslarını yakından görmenizi tavsiye ederiz.
Sivrihisar Ulu Camii UNESCO Dünya Mirası
Sivrihisar Ulu Camii, özellikle Anadolu Selçuklu ahşap direkli cami geleneğinin en etkileyici örneklerinden biridir. Bu nedenle UNESCO listesinde mimari özgünlüğü ve korunmuş dokusuyla büyük önem taşır. Cami, genellikle kırk adet ahşap sütunu ve geniş düzeniyle dikkat çeker. Bu sayede Sivrihisar Ulu Camii, Selçuklu dönemi ibadet anlayışını güçlü biçimde temsil eder.
| Listeye Alınma Tarihi: | 2023 |
| Liste Sıra No: | 1687 (Wooden Hypostyle Mosques of Medieval Anatolia) |
| Bağlı Bulunduğu İl / İlçe: | Eskişehir / Sivrihisar |
| Bulunduğu Bölge: | İç Anadolu Bölgesi |
| Kategorisi: | Kültürel |
| Listeye Alınma Kriterleri: | (ii), (iv) |
Sivrihisar Ulu Camii Tarihçesi – Kısaca
Sivrihisar Ulu Camii, ilk olarak 1274 yılında Eminettin Mikail Bey tarafından inşa edilmiştir. Yapı, özellikle ahşap direkli planı ve sade tavan düzeniyle Selçuklu mimarisinin temel özelliklerini göstermektedir. Bu nedenle cami, Anadolu’da ahşap destekli dini mimarinin önemli örnekleri arasında yer alır. Genellikle ceviz ve ardıç direklerden oluşan taşıyıcı sistem, ustalıkla uygulanmış oymalarla süslenmiştir. Mihrabın çini kaplamaları, bu sayede caminin estetik değerini daha da belirginleştirir. Son olarak minberi, ahşap kündekâri tekniğinin en üstün örneklerinden biri kabul edilmektedir. Böylece Sivrihisar Ulu Camii, tarih boyunca hem ibadet hem de kültürel miras açısından önemini korumuştur.
Sivrihisar Ulu Camii ’nin UNESCO Mirası Olarak Önemi
Sivrihisar Ulu Camii, özellikle ahşap direkli cami geleneğinin geniş planlı ve görkemli bir örneği olması nedeniyle UNESCO Dünya Mirası açısından büyük değer taşır. Bu sayede yapı, Selçuklu mimarisinin teknik ve estetik anlayışına dair kapsamlı bilgiler sunmaktadır. Genellikle ahşap sütunların düzeni ve oymalı minber, caminin sanat tarihindeki önemini güçlendirir. Cami, ayrıca geleneksel yapı tekniklerinin korunmuş olmasıyla Anadolu’da sürdürülen zanaatkârlık geleneğini belgelemektedir. Bu nedenle Sivrihisar Ulu Camii, hem mimari hem de kültürel miras açısından evrensel bir değeri temsil eder. Son olarak yapının bütüncül korunmuş hali, UNESCO kriterlerinin karşılanmasında büyük rol oynamaktadır.
- Neden listeye alındı?
Sivrihisar Ulu Camii, ilk olarak ahşap direkli Selçuklu camileri arasında en geniş iç mekâna sahip yapılarından biri olduğu için UNESCO listesine alınmıştır. Özellikle sütun düzenindeki ustalık, yapının mimari değerini belirgin biçimde artırmaktadır. Bu nedenle cami, Anadolu Selçuklu döneminin dini ve teknik birikimini belgeleyen önemli bir eserdir. Genellikle minberdeki kündekâri işçiliği ve geometrik süslemeler, caminin estetik etkisini güçlendirir. Tavan sisteminin geleneksel yapısı, son olarak Selçuklu mimarisinin yenilikçi çözümlerini açıkça göstermektedir. Böylece Sivrihisar Ulu Camii, dünya mirası kapsamında korunması gereken seçkin bir Selçuklu yapısı olarak kabul edilmiştir.
- Evrensel Değer Kriterleri
Kriter (ii): Farklı kültürel geleneklerin etkileşim göstermesi.
Yapı, Selçuklu mimarisi ile Anadolu’nun yerel ahşap ustalığını bu nedenle uyumlu biçimde birleştirir.
Kriter (iv): Önemli bir mimari dönemi temsil eden seçkin bir örnek olması.
Ahşap direkli iç mekân düzeni, son olarak Selçuklu dini mimarisinin gelişimini açıkça göstermektedir.